ORGANIZATORZY




IMBIGS




TARGI KIELCE S.A.




KLASTER GOSPODARKI ODPADOWEJ I RECYKLINGU

PODSUMOWANIE DEBATY

W ramach Salonu Kruszyw, podczas Targów Autostrada-Polska w Kielcach, odbyła się 9 maja 2018 r debata nt. „Zagospodarowanie trudno zbywalnych drobnych frakcji kruszyw”. Debatę prowadził dr hab. Stefan Góralczyk prof. IMBiGS. Dyskusję dotyczące tej ważnej dla branży problematyki poprzedziły cztery prezentacje wprowadzające:

1. Produkty trudno zbywalne w przemyśle kruszyw: ilość, jakość, występowanie

Część I - mgr inż. Aleksander Kabziński – Prezes Polskiego Związku Producentów Kruszyw

Część II - prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł – IMBiGS

2. Możliwe kierunki zagospodarowania frakcji kruszyw drobnych - mgr Leszek Majewski – IMBiGS

3. Technologie wykorzystania kruszyw drobnych - mgr inż. Jarosław Stankiewicz - IMBiGS

4. Debata specjalistów, w której udział wzięli m.in.:

- prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł – IMBiGS,

- mgr inż. Aleksander Kabziński – PZPK,

- mgr inż. Jarosław Stankiewicz – IMBiGS,

- mgr Leszek Majewski – IMBiGS,

koncentrowała się na przyczynach powstawania kruszyw trudno zbywalnych oraz możliwości ich zagospodarowania. Na wstępie debaty ustalono definicję kruszyw trudno zbywalnych. Jest to problem o tyle ważny gdyż jest podstawą oszacowania ilości i regionów ich występowania. Wg. zabierających głos Specjalistów - prof. Wiesława Kozioła i Prezesa Aleksandra Kabzińskiego - kruszywa trudno zbywalne to wyprodukowane asortymenty kruszyw, których podaż na rynku jest ograniczona, ale również frakcje odpadowe powstające w trakcie produkcji kruszyw np. frakcje drobne zanieczyszczone frakcjami ilasto-pylastymi. W takiej postaci te ostatnie mają ograniczone możliwości zbytu. Przyjmując taką definicję prof. Wiesław Kozioł oszacował ilość wytwarzanych przez przemysł kruszyw trudno zbywalnych. Wielkość ta jest niestety wysoka i sięga rocznie 90 mln t. Podstawowa ilość kruszyw drobnych trudno zbywalnych powstaje w zakładach kruszyw naturalnych żwirowo-piaskowych, lecz ostatnim okresie w szybkim tempie przybywa ich również w produkcji kruszyw łamanych.

Prelegenci zidentyfikowali dodatkowy problem istniejący „od zawsze” w produkcji kruszyw naturalnych piaskowo-żwirowy – topienie w trakcie eksploatacji w basenie eksploatacyjnym frakcji drobnych piaskowo-mułowych. Wielkości te są trudne do oszacowania. Jeżeli przyjmiemy średnie roczne wydobycie kruszyw na poziomie 250 mln ton rocznie, szacunkowe ilości powstających kruszyw trudno zbywalnych są bardzo wysokie a uwzględniając odpady produkcyjne mogą sięgać ponad 30% rocznego wydobycia. Powstają pytania o przyczyny takiej sytuacji a także możliwości zagospodarowania tej ilości surowca głównie przez Producentów w kontekście zaczynającej już obowiązywać w UE polityki Gospodarki Obiegu Zamkniętego i racjonalnego wykorzystania surowca. Prelegenci zgodzili się, że problem jest poważny i obecnie trudny do rozwiązania, aczkolwiek nie niemożliwy.

Główne przyczyny takiej sytuacji są złożone i składa się na nie wiele czynników. Jako podstawowe podano:

• coraz większy udział w surowcu frakcji drobnych tzw. punkt piaskowy w złożach piasków i żwirów/, co w stosunku do wymagań odbiorców produkujących beton jest bardzo niekorzystne (szacunkowo 70% mieszanki kruszywowej do betonu to kruszywo grube pow. 2 mm), i w niewielkim stopniu stosowanie nowych technologii np. betonów drobnokruszywowych, których parametry jakościowe są wystarczające do ich stosowania w budownictwie;

• stosowane technologie budowy dróg preferują podstawowy asortyment 4-11 mm;

• ograniczony zakres wprowadzania do stosowania w budownictwie nowych technologii w tym energooszczędnych wykorzystujących coraz powszechniej surowce wtórne w tym frakcje drobne kruszyw, tak w budownictwie kubaturowym, przemysłowym jak również infrastrukturalnym (drogownictwo i kolej).

Czy są realne możliwości ograniczenia tego problemu mającego duży ujemny wpływ na ekonomikę producentów kruszyw oraz nie wpisującą się w politykę surowcową naszego kraju a także wspomnianą już gospodarkę obiegu zamkniętego?

Panowie mgr Leszek Majewski i mgr inż. Jarosław Stankiewicz przedstawili w drugiej części debaty możliwe kierunki zagospodarowania frakcji drobnych jak również szereg konkretnych technologii wykorzystujących frakcje trudno zbywalne opracowane z myślą zastosowania w budownictwie. Zakres tych technologii jest duży i obejmuje właściwie cały obszar działalności budowlanej, od produkcji kruszyw na bazie odpadów, technologii betonów drobnokruszywowych i piaskowych, zapraw tynkarskich o podwyższonych technologiach termoizolacyjnych jak również wykorzystaniu tych surowców w ceramice, chemii przemysłowej itp. Skala możliwości wykorzystania kruszyw trudno zbywalnych jest duża. Zasadniczy problem do rozwiązania to przekonanie producentów kruszyw, innych firm oraz inwestorów budowlanych do ich wdrożenia i stosowania.

W ostatniej części debaty, dyskusja skoncentrowała się na przyszłości. Czy możliwe jest rozwiązanie problemu trudno zbywalnych drobnych frakcji i jakie działania są konieczne aby w szerszym zakresie wprowadzać do stosowania innowacyjne rozwiązania, które istnieją? Niestety, w dyskusji dominował ograniczony pesymizm. Podkreślono, że czynnikami, które mogą wpłynąć na poprawę sytuacji powinny być: polityka rządu, edukacja techniczna utwierdzająca w przekonaniu, że produkty na bazie surowców wtórnych są porównywalne jakościowo z obecnie stosowanymi wyrobami a także świadoma odpowiedzialność Producentów i odbiorców za środowisko naturalne. Opierając się na przykładach powszechnego wykorzystania w budownictwie innych surowców wtórnych takich jak żużle czy kruszywa z recyklingu starych materiałów budowlanych, wykorzystanie frakcji drobnych stanie się koniecznością lecz również będzie opłacalne.

Debata była ciekawym i ważnym spotkaniem, nauki, producentów i odbiorców kruszyw. Była też pierwszym wydarzeniem poruszającym na taką skalę problem trudno zbywalnych frakcji kruszyw, problem nie tylko dla branży kruszyw lecz całego budownictwa.

opr. IMBiGS 2018-05-17

PARTNERZY MEDIALNI