ORGANIZATORZY




IMBIGS




TARGI KIELCE S.A.


PARTNER



Bioeko Grupa TAURON sp. z.o.o.



Polskie Stowarzyszenie Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych

PODSUMOWANIE DEBATY



Podczas tegorocznych kieleckich targów Autostrada-Polska w dniu 15.05.2019 r. odbyła się debata organizowana w ramach Salonu Kruszyw pt. „Zmienione wymagania dla kruszyw – nowe dokumenty – nowe podejście – szanse i ryzyka”. Organizatorem spotkania była Sieć Badawcza ŁUKASIEWICZ - Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Tegoroczna debata spotkała się z dużym zainteresowaniem i zgromadziła liczna grupę uczestników związanych z branżą kruszywową.

Podczas debaty uczestnicy mogli wysłuchać następujących referatów:
  • Przeobrażenia mineralne w kruszywach naturalnych w kwaśnym środowisku asfaltowych warstw ścieralnych – dr Bartłomiej Grzesik, Politechnika Śląska
    (link do prezentacji)
  • Podstawowe wymagania dla Kruszyw wg znowelizowanych norm – mgr Michał Filipczyk, Sieć Badawcza ŁUKASIEWICZ – IMBiGS (link do prezentacji)
  • Skutki dla przemysłu wprowadzenia znowelizowanych norm na wymagania dla Kruszyw – mgr Michał Filipczyk, Sieć Badawcza ŁUKASIEWICZ – IMBiGS
    (link do prezentacji)
  • Analiza zmian wymagań dotyczących zakładowej kontroli produkcji kruszyw wprowadzonych normą PN-EN 16236:2018-08 – mgr Tomasz Kubuszewski, Sieć Badawcza ŁUKASIEWICZ – IMBiGS (link do prezentacji)
  • Krajowe wymagania techniczne dotyczące dla kruszyw do betonu nawierzchniowego – Leszek Bukowski, GDDKiA (link do prezentacji)

Ważnym tematem debaty były powstające nowe dokumenty dotyczące kruszyw. W prezentacji zatytułowanej „Podstawowe zmiany w wymaganiach dla kruszyw wg znowelizowanych norm” Michał Filipczyk przedstawił główne kierunki zmian zaproponowanych w projektach norm zawierających wymagania dla kruszyw do budownictwa:

  • FprEN 12620:2017 Kruszywa do betonu,
  • AprEN 13043:2015 Kruszywa do mieszanek bitumicznych i powierzchniowych utrwaleń stosowanych na drogach,lotniskach i innych powierzchniach przeznaczonych do ruchu,
  • FprEN 13139:2017 Kruszywa do zaprawy,
  • FprEN 13242:2017 Kruszywa do niezwiązanych i związanych hydraulicznie materiałów stosowanych w obiektach budowlanych i budownictwie drogowym.

Wymienione dokumenty zostały opracowane w Komitecie Technicznym CEN (European Committee for Standardization) nr 154 „Kruszywa” i uwzględniają wymagania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 305/11 (Dz.U.UE.305/2011). Mają one zastąpić dotychczasowe normy: PN-EN 12620+A1:2010, PN-EN13043:2004, PN-EN 13139:2003 i PN-EN 13242+A1:2010. Dokumenty te proponują wprowadzenie unifikacji układu redakcyjnego, zakresu i kategorii, których będzie znacznie więcej. Przewidziano dodatkowe badania oraz kryteria oceny dla niektórych właściwości kruszyw m.in.: wskaźnika piaskowego, mrozoodporności w soli oraz odporności na wietrzenie. Ponadto została przewidziana możliwość stosowania alternatywnych surowców (odpadowych i wtórnych) do produkcji kruszyw. Wskazany został sposób wprowadzania nowych, do tej pory nie stosowanych surowców, z których będzie można produkować kruszywa. Podstawą produkcji kruszyw nie będą tylko surowce ze złóż naturalnych, ale również surowce odpadowe, spełniające wymagania przewidziane znowelizowanymi normami.

W podsumowaniu wystąpienia oraz dyskusji w debacie, autor wskazał wg własnej oceny ryzyka i szanse związane z proponowanymi zmianami. Należą do nich zauważalny w dłuższej perspektywie wzrost kosztów związanych z badaniami oraz możliwa większa konkurencja na rynku kruszyw (produkcja kruszyw z surowców wtórnych szacowana jest na 1500 mln t/rok). Z drugiej strony zmiany będą urzeczywistnieniem polityki obiegu zamkniętego, polityki proekologicznej oraz racjonalnej gospodarki surowcowej, od której nie ma odwrotu. Problem, nie do końca obecnie przewidywalny, to stosowanie wyprodukowanych kruszyw (w tym z surowców wtórnych) zgodnie z ich jakością. Jest to i będzie w naszym kraju duże wyzwanie dla inwestorów i projektantów przyzwyczajonych do wykorzystywania w inwestycjach budowlanych kruszyw o najwyższej jakości, nawet tam, gdzie specyfikacje techniczne tego nie wymagają.

Referat poświęcony analizie zmian wymagań dotyczących zakładowej kontroli produkcji (ZKP) kruszyw wprowadzonych normą PN-EN 16236:2018-08 Ocena i weryfikacja stałości właściwości użytkowych (AVCP) kruszyw – badanie typu i zakładowa kontrola produkcji wygłosił Tomasz Kubuszewski. Na wstępie autor podkreślił, że dotychczasowe wymagania dla ZKP zawarte w postaci załączników do norm przedmiotowych PN-EN dla kruszyw zostały przeniesione do nowej normy wraz z wprowadzeniem wielu zmian i uzupełnień. Tak więc nowa norma PN-EN 16236:2018-08, która jest już opublikowana i ma status do stosowania, nie jest tożsama z treścią załączników dotyczących ZKP obecnych norm zharmonizowanych.

Podstawą dokonanych zmian jest dostosowanie kryteriów dla ZKP do wymagań Rozporządzenia 305/11, w zakresie definicji, systemów oceny zgodności i dokumentów powołanych, m.in. w zakresie:


- konieczności dokumentowania uprawnień pracowników, przechowywania przez
  10 lat dokumentacji dot. jakości wyrobów,

- konieczności ciągłego sprawdzania sprzętu (maszyn i urządzeń) i przechowywania
  tej dokumentacji,

- możliwości dopuszczania do stosowania innych metod badawczych do oceny
  kruszyw, po dokonaniu ich korelacji z metodami normowymi,

- w przypadku niezgodności wyrobu, konieczność ponownego badania typu.

Ponadto norma PN-EN 16236:2018-08 jest przywołana w projektach norm dotyczących kruszyw i będzie dokumentem kryterialnym po opublikowaniu nowych norm kruszywowych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Do czasu opublikowania nowych norm kruszywowych wymagania dla systemu ZKP stanowią odpowiednie załączniki bieżących norm zharmonizowanych dotyczące kruszyw. Niestety niemożliwy jest do określenia chociażby przybliżony termin pojawienia się nowych norm kruszywowych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, niemniej jednak czas oczekiwania można wykorzystać na właściwe zrozumienie zmian, jakie wprowadzi pakiet nowych norm kruszywowych.

Dla firm, które dopiero wprowadzają system ZKP lub w znacznym stopniu go modyfikują, dobrym pomysłem może być uwzględnienie nowych wymagań, pod warunkiem jednak, że nie stoją one w sprzeczności z obecnie obowiązującymi. Przedsiębiorcom, którzy posiadają już certyfikat zgodności ZKP przypominamy, że jednostka notyfikowana, która wydała certyfikat, powinna poinformować posiadacza certyfikatu o zmianach mających wpływ na certyfikację (oczywiście w momencie, gdy znany będzie termin wprowadzenia nowych wymagań).

Leszek Bukowski z GDDKiA przedstawił wymagania dla kruszyw do betonu nawierzchniowego zawarte w Ogólnej Specyfikacji Technicznej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, gdzie zostały zawarte zupełnie nowe wymagania dotyczące reaktywności alkaliczno-krzemionkowej i obowiązujące metody badań.

Na zakończenie panelu dyskusyjnego jego uczestnicy, a także publiczność, uznali za konieczne kontynuowanie dyskusji np. w formie seminariów szkoleniowych omawiających planowane zmiany wymagań zarówno dla wyrobu, jak i dla systemu zakładowej kontroli produkcji. Instytut zaoferował gotowość zorganizowania takich spotkań szkoleniowych.

Drugi bardzo ważny wniosek z debaty, zaakceptowany przez wszystkich jej uczestników, to konieczność wykonania jednolitego tłumaczenia wszystkich znowelizowanych norm. Zapobiegnie to dowolności interpretacji i stosowania ich wymagań w praktyce badań atestacyjnych i oceny produkowanych kruszyw.

 

opr. IMBiGS 2018-05-29

PARTNERZY MEDIALNI